Historia Organizacji Narodów Zjednoczonych, znanej powszechnie jako ONZ, opowiada o marzeniach o pokoju, które zderzyły się z rzeczywistością po zakończeniu II wojny światowej. W 1945 roku, w obliczu ruiny świata, 51 państw zdecydowało się zjednoczyć siły, aby stworzyć instytucję mającą na celu zapobieganie kolejnym konfliktom. Podczas konferencji w San Francisco, odbywającej się między 24 kwietnia a 26 czerwca, zespół pracował nad Kartą Narodów Zjednoczonych, która stała się fundamentem dla powstania tej wielkiej organizacji. Polska, choć nieobecna na konferencji z powodu rządu na wygnaniu, znalazła się w gronie państw założycielskich i podpisała Kartę 16 października 1945 roku. Można stwierdzić, że Polska posiada specyficzny talent do wchodzenia w historicalne organizacje, nawet jeśli nie uczestniczy w ich powstawaniu!

Warto podkreślić, że ONZ w swojej misji koncentruje się na szerokim zakresie działań, obejmujących zarówno promocję praw człowieka, jak i pomoc humanitarną. Po drugiej wojnie światowej liderzy państw dostrzegli, że aby zapobiec kolejnym globalnym tragediom, muszą współpracować. Dzięki temu ONZ stała się miejscem, gdzie rozwiązują konflikty, wymieniają się pomysłami oraz wspólnie stawiają czoła globalnym wyzwaniom. Oczywiście, nie zabrakło mniejszych potknięć – niektóre narody próbowały wykorzystać tę platformę do promocji własnych interesów, co w sumie jest dość ludzkie, nieprawdaż?

Jak to działa?

W sercu ONZ funkcjonuje kilka kluczowych organów, w tym Zgromadzenie Ogólne, Rada Bezpieczeństwa oraz Sekretariat. Każde z tych ciał odgrywa swoją rolę i odpowiada za różne aspekty działalności organizacji. Na przykład, Zgromadzenie Ogólne, składające się z przedstawicieli wszystkich 193 członków, obraduje co roku, podejmując najważniejsze decyzje, które w optymistycznym scenariuszu prowadzą do globalnego pokoju. Rada Bezpieczeństwa, składająca się z pięciu stałych członków posiadających prawo weta, dba o bezpieczeństwo międzynarodowe – to brzmi jak przepis na wieczne tarcia. I tak toczy się ten cykl, a świat wciąż przychodzi do ONZ z różnorodnymi problemami.

Warto również zauważyć, że ONZ nie zamyka się na nowe państwa. Liczba członków systematycznie wzrastała w miarę zdobywania niepodległości przez nowe państwa. Aktualnie ONZ zrzesza 193 państwa, w tym najmłodsze – Sudan Południowy, które dołączyło w 2011 roku. Jednak warto pamiętać, że nie wszystkie terytoria znajdują się w tym gronie, bowiem Watykan z reguły czuwa z boku, a Tajwan wciąż marzy o dniu, gdy również zdobędzie swoje miejsce w tej międzynarodowej rodzinie. Jak widać, ONZ to nie tylko organizacja, ale także przestrzeń do dyskusji, kłótni, a czasem nawet świątecznych spotkań przy herbacie i ciasteczkach, które próbują rozwiązać zglobalizowane problemy!

Główne państwa członkowskie ONZ: Kto odgrywa najważniejszą rolę?

Organizacja Narodów Zjednoczonych, znana lepiej jako ONZ, działa jako międzynarodowy klub, w którym kraje pragną współpracować, aby wspólnie stworzyć lepszy świat (chociaż czasami ich działań nie da się określić w kategoriach sukcesu). Z pewnością wśród uczestników znajdują się także ci, którzy bardziej interesują się poważniejszymi tematami niż pokój na świecie. Niemniej jednak nie powinniśmy się tym przejmować, ponieważ większość członków angażuje się w to wszystko dla idei, co doskonale widać po ich społecznych hasłach. Zresztą, wystąpienia te stanowią znakomity sposób na poprawienie wizerunku. W końcu każdy z nas czasami chce dobrze wypaść w obliczu globalnych problemów, prawda?

Członkowie ONZ przybywają z roku na rok jak grzyby po deszczu, co czyni ich liczbę całkiem sporą – obecnie wynosi około 190. W tej wielkiej międzynarodowej społeczności najwięcej „głosów” mają jednak mocarstwa, które każdy z pewnością spotkał w poszukiwaniu inspiracji na Netflixie – mowa tu o Stanach Zjednoczonych, Chinach, Rosji, Wielkiej Brytanii i Francji. Te pięć krajów posiada również prawo do sprzeciwu, znane jako „weto”, co pozwala im skutecznie wpływać na decyzje dotyczące wydarzeń na świecie. Jak powszechnie wiadomo – kto ma kasę, ten ma władzę. Jednak w tym klubie równie istotne są dialogi, nawiązywanie przyjaźni oraz poszukiwanie wspólnych powodów do działania.

Wtem na miejsce wchodzi Rada Bezpieczeństwa!

Rada Bezpieczeństwa ONZ stanowi coś w rodzaju VIP-roomu całej organizacji. Członkowie tej Rady, zwani „stałymi”, stanowią kręgosłup ONZ, ponieważ podejmują decyzje, które mogą znacząco zmienić bieg historii. Niektóre z nich bywają kontrowersyjne, np. rozważania na temat „co by było, gdyby”. To właśnie ich deklaracje mogą brzmieć jak „zróbmy coś z tym chaosem”, jednak to oni trzymają bębny, a każda decyzja wymaga zgody przynajmniej dziewięciu członków. Cała sytuacja przypomina nieco czarodziejską sztuczkę – zderzenie błyskotliwości polityki międzynarodowej z grzmiącymi „nie!” dodaje pikanterii w grze o pokój.

Ponadto, każda z tych „supermocarstw” wnosi na stół swoje unikalne atuty – jeden dysponuje szpiegami, inny z kolei może poszczycić się dobrym programem humanitarnym, a jeszcze inny potrafi zasiąść przy stole negocjacyjnym z nieporównywalnym wdziękiem. Cały czas pojawiają się także nowe kraje, które w szerszym kontekście ONZ usilnie starają się przekonać „wielkich”, że ich głos ma znaczenie. W końcu w tym szalonym świecie potrzeba więcej perspektyw od „mniejszych” krajów, by odważnie zdefiniować przyszłość. Czy zatem możemy polegać na tych wszystkich „mocarstwach”, czy raczej lepiej zainwestować w łuk i zbrojownię? To ważne pytanie, a ONZ zawsze stara się najpierw rozmawiać, a następnie podjąć decyzje w ramach sojuszy.

Poniżej przedstawiam kilka atutów, które poszczególne mocarstwa wnoszą do Rady Bezpieczeństwa:

• Stany Zjednoczone dysponują potężnym potencjałem militarnym.
• Chiny są liderem w dziedzinie produkcji gospodarczej.
• Rosja ma silną obecność w zakresie wywiadu.
• Wielka Brytania angażuje się w międzynarodową pomoc humanitarną.
• Francja jest promotorem kultury i edukacji na świecie.

Rola mniejszych państw w systemie ONZ: Dlaczego są istotni?

Rola mniejszych państw w systemie ONZ często pozostaje w cieniu potężnych mocarstw, które wszyscy znają. Jednak te mniej znaczące narodowe „głowy” pełnią kluczową rolę w tej organizacji, a ich działania mogłyby stać się wzorem dla większych graczy! Wyobraźcie sobie wyścig samochodowy, w którym znane marki konkurują na torze, ale to mały niezniszczalny Fiat 126p potrafi dać się wszystkim we znaki, ponieważ zna każdy zakręt jak własną kieszeń. Podobnie mniejsze państwa w ONZ wnoszą unikalne podejście oraz perspektywę, które potrafią zaskoczyć nawet największych liderów świata.

W ONZ nie tylko wielcy mają głos! Mniejsze państwa, mimo że rzadko dysponują militarną potęgą czy dużymi wpływami finansowymi, posiadają jednak moc jednego głosu w Zgromadzeniu Ogólnym. To właśnie tam każda nacja — niezależnie od tego, czy to potężny Kolos, czy malutki Goliat — ma możliwość wypowiedzenia swoich myśli. A wiecie co? Ta niewielka równość stanowi klucz do otwierania drzwi do owocnej współpracy. Bez różnorodności świat mógłby przypominać zupę pozbawioną przypraw — poukładany, lecz bez smaku!

Małe, ale zuchwałe!

Mniejsze państwa potrafią również przedstawiać ważne kwestie na światowym forum. Podobnie jak niektórzy z nas zaskakują innych, wznosząc głos na karaoke, tak te narody często poruszają tematy, które dla mocarstw mogą wydawać się mniej istotne, lecz dla innych mają kluczowe znaczenie. Przykładem są małe państwa wyspiarskie, które z ogromną pasją walczą o ochronę środowiska oraz oceanów, co w dzisiejszych czasach jest niezmiernie istotne! Dzięki ich determinacji rośnie świadomość ekologiczna na całym świecie.

Na koniec warto wspomnieć o ich talentach w budowaniu koalicji. Mniejsze państwa często współpracują ze sobą, tworząc bloki na rzecz wspólnych interesów. Można wyobrazić sobie ich jako grupę przyjaciół, którzy trzymają się razem na imprezie — wzajemnie wspierają się w dyskusjach, organizując akcje oraz wspólne projekty. W efekcie ich wpływ na globalne decyzje znacznie wzrasta, co dowodzi, że nawet mała iskra potrafi zapoczątkować wielką, szaloną debatę! Dzięki takiemu duchowi współpracy ONZ staje się oparciem dla sprawiedliwości oraz równości, która wciąż jest bardzo potrzebna w naszym globalnym świecie.

Zarządzanie i struktura ONZ: Jakie są organy i ich funkcje?

Organizacja Narodów Zjednoczonych, powszechnie znana jako ONZ, stanowi miejsce, gdzie wszyscy mogą się spotkać, porozmawiać o swoich sprawach oraz poszukiwać rozwiązań globalnych problemów. Utworzono ją z wielką nadzieją po II wojnie światowej, a dziś ma do zrealizowania całkiem spory zestaw zadań. Jak przystało na każdą „szanowaną” instytucję, ONZ dysponuje strukturą pełną organów, które działają niczym trybiki w skomplikowanej maszynie. Ta maszyna powinna działać dla pokoju, bezpieczeństwa oraz wspaniałego rozwoju społecznego. Motto „pomożemy wam, ale nie za darmo” doskonale oddaje charakter niektórych działań realizowanych przez ONZ.

W skład tej organizacji wchodzą różnorodne ciała, lecz te najważniejsze to Zgromadzenie Ogólne, Rada Bezpieczeństwa, Sekretariat, Rada Gospodarczo-Społeczna oraz Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości. Zgromadzenie Ogólne przypomina klasę w szkole, gdzie każde państwo ma głos, a nawet najmniejsze z nich nie może zostać zignorowane. Natomiast Rada Bezpieczeństwa funkcjonuje jak grupa strażników porządku, których zadaniem staje się zapewnienie, że wszystkie osoby reprezentujące 'wielkie narody’ traktowane są z szacunkiem, a każdy konflikt natychmiast zgłasza się na dywanik.

Organizacja w działaniu

Sekretariat, któremu przewodniczy Sekretarz Generalny, funkcjonuje jak biurokratyczna machina; bez jego działań nic by się nie ruszyło. To właśnie tam toczy się cały proces administracyjny, który zapewnia realizację masy dokumentów i uchwał. A jak wygląda działalność Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości? Cóż, to nie jest sąd przyznający nagrody Oscara — to instytucja, która rozstrzyga spory między państwami. W końcu dobrze byłoby, aby sąsiedzi potrafili rozmawiać, zamiast sięgać po armaty. Nie zapominajmy także o Radzie Gospodarczej i Społecznej, która stara się dbać, aby każdemu żyło się lepiej — i chodzi tu o znacznie więcej niż tylko rozdawanie cukierków!

W skład działalności Rady Gospodarczej i Społecznej wchodzą różne obszary, które mają na celu poprawę jakości życia ludzi na całym świecie:

• Walka z ubóstwem i nierównościami społecznymi.
• Promowanie równości płci oraz upodmiotowienie młodzieży.
• Wspieranie zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska.
• Rozwijanie edukacji i dostępu do opieki zdrowotnej.

Cała struktura ONZ to mieszanka poważnych intencji oraz… czasem mniejszych i większych wpadek. Kto by pomyślał, że takie wielkie organizacje mogą się kłócić o ważne decyzje, niczym na boisku piłkarskim? I tak, podczas gdy ONZ toczy batalie o laury międzynarodowego spokoju, czasami przypomina kłótnię w rodzinie zamiast dobrze funkcjonującej instytucji. Ale cóż, jak twierdzi stare przysłowie, w każdej rodzinie półka z nagrodami zbudowana jest z wielu historii — analogicznie również z ONZ. Kto wie, może w końcu otrzymają Pokojową Nagrodę Nobla, aby przypomnieć wszystkim, że nawet w chaosie dążą do osiągnięcia czegoś wielkiego!

Źródła:

1. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Organizacja-Narodow-Zjednoczonych;3951685.html
2. https://stat.gov.pl/statystyka-miedzynarodowa/instytucjeorganizacje-miedzynarodowe/onz-organizacja-narodow-zjednoczonych/
3. https://www.gov.pl/web/onz/polska-w-onz
4. https://www.rp.pl/opinie-polityczno-spoleczne/art39090571-tajwan-poza-onz-dlaczego-to-problem-dla-polski
5. https://www.unic.un.org.pl/poznaj_onz/historia.php